Vloeibaar aardgas: hoe een regionale brandstof een wereldwijde handelswaar werd

Lange tijd was aardgas een brandstof die alleen dicht bij huis kon worden verkocht. Gas is volumineus en moeilijk te vervoeren. Wie het wilde gebruiken, was aangewezen op een pijpleiding vanaf een gasveld in de buurt. Daardoor ontstonden afzonderlijke regionale markten met elk hun eigen prijs: in Noord-Amerika, in Europa en in Azië kon dezelfde hoeveelheid gas op hetzelfde moment heel verschillende bedragen kosten.
Die situatie is in de afgelopen twintig jaar ingrijpend veranderd. De reden is een techniek die al langer bestaat, maar pas recent op grote schaal wordt toegepast: het vloeibaar maken van aardgas, internationaal bekend onder de afkorting lng.
Koelen tot min honderdzestig graden
Wanneer aardgas wordt afgekoeld tot ongeveer min 162 graden Celsius, wordt het vloeibaar. Het volume krimpt daarbij tot ongeveer een zeshonderdste van het oorspronkelijke volume. Daardoor kan het gas in speciale tankschepen over de oceanen worden vervoerd, net als olie. Bij aankomst wordt het in een terminal weer opgewarmd tot gas en via het gewone leidingnet verdeeld.
Het proces is kostbaar. Een installatie om gas vloeibaar te maken kost vele miljarden en de bouw duurt jaren. Daarom worden zulke projecten meestal pas gestart wanneer kopers zich voor lange tijd vastleggen, vaak voor vijftien tot twintig jaar. Die langlopende contracten maken van lng een sector waarin geduld en kapitaal belangrijker zijn dan snelheid.
Van regionale markt naar wereldmarkt
Doordat gas nu per schip kan reizen, zijn de vroegere regionale markten steeds meer met elkaar verbonden geraakt. Lange tijd waren Qatar en Australië de grootste exporteurs. Sinds 2023 zijn de Verenigde Staten de grootste uitvoerder ter wereld, dankzij de enorme hoeveelheden gas die daar vrijkwamen met nieuwe boortechnieken. In 2025 verscheepte ook Canada zijn eerste grote ladingen vanaf de westkust, bestemd voor Azië.
Het belang van lng werd in Europa pijnlijk duidelijk na 2022. Toen de aanvoer van Russisch gas via pijpleidingen grotendeels wegviel, moest het continent in korte tijd andere bronnen vinden. Vloeibaar aardgas uit onder meer de Verenigde Staten en Qatar vulde een groot deel van het gat. Nieuwe drijvende terminals werden in recordtijd in gebruik genomen. Zonder deze technologie was de energiecrisis van die jaren veel zwaarder geweest.
Kansen en spanningen
De groei van de wereldmarkt voor gas brengt ook nieuwe kwetsbaarheden mee. Omdat gas nu over zee reist, kunnen conflicten bij belangrijke zeestraten de aanvoer verstoren, zoals de recente spanningen in het Midden-Oosten opnieuw lieten zien. Prijzen in Europa en Azië kunnen daardoor snel en sterk bewegen. Landen die gas importeren, zijn gevoeliger geworden voor gebeurtenissen ver buiten hun eigen grenzen.
Daarnaast speelt de energietransitie. Aardgas stoot bij verbranding minder uit dan steenkool en olie, en wordt daarom door veel landen gezien als een overgangsbrandstof. Tegelijk blijft het een fossiele brandstof, en de vraag hoe lang de wereld nog op gas zal leunen, is onderwerp van stevig debat. De groeiende vraag naar elektriciteit, onder meer voor datacentra, maakt die vraag alleen maar actueler.
Een les over energie en geografie
De opkomst van vloeibaar aardgas laat zien hoe technologie de economische kaart van de wereld kan hertekenen. Een grondstof die vroeger aan een regio gebonden was, is uitgegroeid tot een wereldwijde handelswaar, met alle kansen en risico's van dien. Voor economieën die vrijwel al hun energie importeren, blijft spreiding over verschillende bronnen en leveranciers daarbij een van de belangrijkste buffers tegen onzekerheid.
Disclaimer. Dit artikel wordt gepubliceerd door Solar Asset Management N.V. uitsluitend voor algemene informatieve en educatieve doeleinden. Het geeft de persoonlijke opvattingen van de auteur weer op het moment van schrijven en vormt geen beleggingsadvies, aanbeveling, aanbod of uitnodiging tot het kopen of verkopen van enig effect of financieel instrument. Verwijzingen naar specifieke bedrijven zijn illustratief en mogen niet worden opgevat als koop- of verkoopadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee, waaronder het mogelijke verlies van de inleg. In het verleden behaalde resultaten bieden geen betrouwbare indicatie voor de toekomst. Lezers worden geadviseerd om een gekwalificeerd financieel adviseur te raadplegen voordat zij op basis van hun persoonlijke omstandigheden een beleggingsbeslissing nemen. Solar Asset Management N.V. staat onder toezicht van de Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten (CBCS).



Opmerkingen