Wanneer geld duurder wordt

Er speelt zich op dit moment iets af in de wereldwijde financiele markten dat weinig aandacht krijgt in de dagelijkse nieuwsstroom, maar dat verstrekkende gevolgen heeft voor iedereen die spaart, investeert of een lening heeft lopen. De rente op staatsobligaties stijgt scherp, en dat is geen technisch detail voor specialisten. Het is een signaal dat de prijs van geld aan het veranderen is, en met die verandering verschuift er van alles in de economie.

Om dit te begrijpen helpt een korte toelichting. Overheden lenen geld door staatsobligaties uit te geven: schuldbewijzen waarbij een overheid belooft geleend geld na een vaste periode terug te betalen, inclusief een jaarlijkse rentevergoeding. Beleggers kopen die obligaties omdat ze als veilig gelden. De rente die zo een obligatie oplevert, het zogeheten rendement of yield, is normaal gesproken laag, juist vanwege die zekerheid. Maar die rente is de afgelopen weken fors opgelopen. In de Verenigde Staten werd een veiling van staatsleningen afgerond tegen een rente die bijna een half procentpunt hoger lag dan bij de vorige veiling, slechts weken eerder. In het Verenigd Koninkrijk stegen rendementen op langlopende staatsobligaties naar het hoogste niveau in jaren.

De prijs van geld stijgt

De kern van het verhaal is inflatie. Het conflict in het Midden-Oosten heeft de olieprijs omhooggestuwd, en olie is verweven met vrijwel alles wat geproduceerd en getransporteerd wordt. Hogere energiekosten worden vroeg of laat doorberekend aan de consument, wat de inflatie aanjaagt op het moment dat centrale banken dachten er eindelijk grip op te krijgen. De Federal Reserve, de Europese Centrale Bank en de Bank of England hielden deze week alle drie de rente onveranderd, maar de kans op renteverlagingen dit jaar is inmiddels sterk gedaald. Dat heeft directe gevolgen: duurdere hypotheken, hogere financieringskosten voor bedrijven, en overheden die meer geld kwijt zijn aan rentebetalingen op hun schulden.

Wat dit betekent voor beleggers in aandelen

Voor wie belegt in aandelen, is het verleidelijk om de obligatiemarkt als een ver-van-mijn-bedshow te beschouwen. Maar die twee werelden zijn nauw verbonden. De rente op staatsobligaties is in de financiele wereld het vertrekpunt voor alle andere beleggingen. Wanneer die rente stijgt, verschuift de hele balans. Bedrijven die veel schulden hebben of hun groei financieren met goedkoop geleend geld zien hun kosten stijgen, wat drukt op de winsten. Bovendien worden beleggers veeleisender: als veilige staatsobligaties meer opleveren dan voorheen, verwachten ze ook hogere rendementen op risicovoller beleggingen zoals aandelen. Dat kan leiden tot koersdalingen, niet omdat een bedrijf slechter presteert, maar omdat de lat voor rendement hoger is gelegd.

Dit is precies waarom kwaliteit zo belangrijk is in een portefeuille. Bedrijven met sterke balansen, weinig schulden, stabiele kasstromen en producten waarnaar structurele vraag bestaat, kunnen een omgeving van hogere rentes goed doorstaan. Zij zijn minder afhankelijk van goedkope financiering en kunnen hogere kosten beter opvangen. Dat onderscheid, tussen bedrijven die op eigen kracht groeien en bedrijven die afhankelijk zijn van gunstige financieringsomstandigheden, wordt in een periode als deze pijnlijk duidelijk.

Geduld loont

Het is begrijpelijk dat beleggers onrustig worden wanneer markten bewegen en het nieuws alarmerend klinkt. Maar perioden van oplopende rentes en geopolitieke onzekerheid zijn historisch gezien ook de momenten waarop goede langetermijnbeslissingen worden gemaakt. De fundamenten van een sterk bedrijf veranderen niet omdat de rente stijgt. Een onderneming die jaar na jaar waarde creert, stevige klantrelaties heeft opgebouwd en actief is in markten met aanhoudende vraag, blijft dat doen ongeacht de stand van de obligatiemarkt. De koers kan tijdelijk dalen, maar de onderliggende waarde blijft intact. Dat onderscheid tussen prijs en waarde is de kern van verstandig beleggen.

De komende maanden zullen in het teken staan van twee onzekerheden: de verdere ontwikkeling van het conflict in het Midden-Oosten, en de vraag in hoeverre centrale banken bereid zijn de rente hoog te houden terwijl de economische groei vertraagt. Beide factoren zullen de markten blijven beroeren. Maar achter al dat kortetermijnlawaai beweegt de economie zich altijd voort. Kapitaal vindt zijn weg naar productieve investeringen, bedrijven passen zich aan, en de belegger die dat proces begrijpt en er geduldig deel van uitmaakt, wordt daar uiteindelijk voor beloond. Disclaimer

Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en vormt geen beleggingsadvies of aanbeveling tot het kopen of verkopen van financiële instrumenten. De informatie is gebaseerd op bronnen die als betrouwbaar worden beschouwd, maar er wordt geen garantie gegeven ten aanzien van de juistheid of volledigheid.

Beleggen brengt risico’s met zich mee, waaronder het risico op verlies van (een deel van) het ingelegde kapitaal. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Voordat u een beleggingsbeslissing neemt, is het raadzaam uw persoonlijke situatie zorgvuldig te overwegen en indien nodig professioneel advies in te winnen.