Oorlog, olie en de langetermijnbelegger: wat de geschiedenis ons leert

Nu de spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran, ondanks een fragiel staakt-het-vuren, blijven voortduren, stellen beleggers zich opnieuw dezelfde vraag als altijd in dit soort momenten: moet ik iets doen?

De afgelopen vijf weken werden markten in de greep gehouden door het VS-Iran conflict en de sluiting van de Straat van Hormuz, een smalle waterweg die ongeveer een vijfde van de wereldwijde olie vervoert. De olieprijs schoot boven de $100 per vat. Aandelenindices bewogen heftig op elk diplomatiek bericht. En beleggers voelden, begrijpelijk genoeg, de drang om in actie te komen.

Dat gevoel is volkomen menselijk. Maar de geschiedenis biedt, zoals zo vaak, een nuttiger leidraad dan emotie.

Het patroon dat markten keer op keer laten zien

Over 20 grote militaire conflicten na de Tweede Wereldoorlog is een opvallend patroon zichtbaar. Markten dalen doorgaans in de eerste dagen en weken, uit angst en onzekerheid over hoe ver een conflict zich zal uitbreiden. Maar het herstel verloopt vaak sneller dan verwacht.

De duur van een conflict blijkt historisch gezien weinig invloed te hebben op de marktprestaties. Oorlogen die jaren, zelfs decennia duurden, hebben markten er niet van weerhouden te herstellen en uiteindelijk hoger te eindigen. Waar markten om geven is niet de oorlog zelf, maar of die oorlog de wereldeconomie structureel verstoort.

"Oorlogen hebben alleen een blijvende impact op financiele markten wanneer zij de economische fundamenten raken: langdurige verstoringen in de energievoorziening, internationale handel of wereldwijde groei. Wanneer die effecten beperkt blijven, keert het vertrouwen van beleggers vaak sneller terug dan verwacht."

Wanneer olie de bepalende factor is

Niet elk conflict is gelijk. De cruciale factor in de huidige situatie, zoals ook in 1973, 1990 en 2022, is olie. Wanneer een conflict een grote energieregio of een vitale scheepvaartroute treft, worden de gevolgen voor markten aanzienlijk groter.

Het Arabische olie-embargo van 1973 is het meest waarschuwende voorbeeld. De S&P 500 deed er zes lange, pijnlijke jaren over om te herstellen. Maar die episode werd verergerd door bredere economische disfunctie: stagflatie, monetaire beleidsfouten en een economie die structureel afhankelijk was van olie op een manier die vandaag de dag niet meer bestaat.

De meer recente oorlog tussen Rusland en Oekraïne biedt in dit opzicht een interessant contrast. Ondanks het feit dat beide landen belangrijke exporteurs zijn van energie en voedsel, daalden de markten in de beginfase van het conflict scherp toen de onzekerheid toenam en de olieprijzen stegen, waarbij de prijs van WTI-olie kortstondig boven de $120 per vat uitkwam. Het herstel dat daarop volgde, kwam echter sneller dan velen hadden verwacht. Naarmate duidelijk werd dat de wereldwijde energievoorziening, zij het via andere kanalen, bleef doorlopen en dat de Amerikaanse economie veerkrachtig genoeg was om de schok op te vangen, keerde het vertrouwen onder beleggers geleidelijk terug.

De kernvraag voor de belegger van vandaag is niet of olie nu hoog staat. Het is of de verstoring aanhoudt, en of die aanhoudende verstoring ernstig genoeg is om bedrijfswinsten en economische groei op middellange termijn te schaden.

Het gevaar van "iets doen"

Misschien is de belangrijkste les uit de geschiedenis niet over de markten zelf. Het gaat over het gedrag van beleggers in dit soort momenten.

Veel beleggers die tijdens de olieschokken van de jaren zeventig aandelen verkochten, keerden nooit terug en misten de buitengewone bullmarkt die volgde in de jaren tachtig. Onderzoek toont aan dat een belegger die slechts de vijf beste beursda-gen sinds 1988 miste, zijn langetermijnwinst met 37% zou hebben verminderd. De beste beursda-gen vallen vaak samen met de slechtste periodes van berichtgeving.

"Negatieve berichten kunnen langdurig aanhouden. Beleggers wachten doorgaans op goed nieuws en tegen de tijd dat dit komt, hebben zij vaak de sterkste handelsdagen al gemist."

De drang om "actie te ondernemen" in tijden van oorlog is begrijpelijk. Maar het bewijs laat consistent zien dat markttiming tijdens geopolitieke crises op zijn best een neutrale strategie is, en op zijn slechtst buitengewoon kostbaar voor de opbouw van vermogen op lange termijn.

Wat de geschiedenis niet garandeert

Wij geloven in intellectuele eerlijkheid. Historische gemiddelden zijn geen beloften. Elk conflict speelt zich af tegen een unieke macro-economische en marktachtergrond. Sommige oorlogen vielen samen met recessies of financiele onevenwichtigheden die hun impact op aandelenprijzen versterkten. De huidige situatie kent zijn eigen risico's: de wereldwijde groei was al kwetsbaar, aandelenwaarderingen waren opgedreven door AI-gedreven marktconcentratie, en een langdurige energieschok zou het pad voor centrale banken kunnen bemoeilijken.

Een staakt-het-vuren van twee weken is geen oplossing. Financiele markten blijven gevoelig voor elke breuk in de onderhandelingen. Als de olieprijs structureel hoog blijft, zal de druk op inflatie en bedrijfsmarges toenemen.

Dat is precies waarom wij ons richten op wat we kunnen beheersen: het bezit van bedrijven met duurzame winsten, sterke vrije kasstromen en balansen die economische druk kunnen weerstaan, ongeacht wat er gebeurt in de Straat van Hormuz.

Onze aanpak

Bij Solar Asset Management zijn onze portefeuilles opgebouwd rond bedrijven met echte intrinsieke waarde, ondernemingen die rendement kunnen genereren voor aandeelhouders over economische cycli heen, niet alleen in rustige markten. Geopolitieke gebeurtenissen stellen de kwaliteit van een portefeuille op de proef, maar zij veranderen de onderliggende waarde van goed geleide bedrijven niet.

In tijden als deze is het waardevolste wat een langetermijnbelegger kan doen: goed geinformeerd blijven, gedisciplineerd handelen en de ruis weerstaan.

Een toelichting van Solar Asset Management

Dit blog is bedoeld voor educatieve doeleinden en vormt geen beleggingsadvies. Solar Asset Management N.V. staat onder toezicht van de Centrale Bank van Curacao en Sint Maarten. Wilt u uw portefeuille bespreken in de context van de huidige marktomstandigheden? Neem dan gerust contact op met ons team via info@solar-asset.com.